بزرگترین تولید کننده زعفران جهان و ایران (لیست 18 تایی)
فهرست مطالب
بزرگترین تولیدکنندگان زعفران جهان (رتبهبندی ۱۸ کشور برتر)
زعفران یکی از ارزشمندترین ادویههای جهان است که بهدلیل عطر، رنگ، خواص دارویی و فرآیند برداشت دشوار، به “طلای سرخ” شهرت دارد. ایران، مهد تاریخی کشت زعفران، همچنان بزرگترین تولیدکننده این محصول در جهان بهشمار میرود و نقش پررنگی در توسعه و گسترش آن داشته است. در این مقاله به تاریخچه کوتاه زعفران، وضعیت تولید در ایران، کشورهای برتر تولیدکننده و رتبهبندی آنها میپردازیم.
تاریخچهای کوتاه از زعفران و نقش ایران در گسترش آن
زعفران از خانواده زنبقیان بوده و نام علمی آن Crocus Sativus است. بسیاری از محققان بر این باورند که خاستگاه اصلی زعفران، منطقه ماد در ایران باستان بوده و قدمت کشت آن به حدود سه هزار سال پیش بازمیگردد.
ایرانیان نخستین گروهی بودند که این گیاه ارزشمند را به مناطق دیگری چون چین، هند، یونان و روم معرفی کرده و روشهای کشت و برداشت آن را گسترش دادند. همین موضوع سبب شده است که نام ایران در تاریخ کشت زعفران جایگاهی بیبدیل داشته باشد.
ایران؛ بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان
ایران با برخورداری از یک اقلیم مناسب، بهویژه در نواحی شمالشرقی، حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید میکند. استان خراسان رضوی با وسعت زیرکشت بسیار زیاد، رتبه نخست تولید داخلی را در اختیار دارد و پس از آن خراسان جنوبی و خراسان شمالی قرار میگیرند.
با وجود این حجم از تولید، سهم ایران از صادرات جهانی زعفران نسبت به ظرفیت واقعی پایینتر است. نبود برند واحد، ضعف در بازاریابی بینالمللی و صادرات عمده بهصورت فله از عوامل اصلی این مسئله محسوب میشود.
رتبه دوم تولید زعفران جهان متعلق به کدام کشور است؟
پس از ایران، افغانستان رتبه دوم تولید زعفران جهان را دارد. طی سالهای اخیر این کشور با حمایتهای بینالمللی، توسعه کشت در هرات و شباهت اقلیمی به خراسان، توانسته جایگاه قابلتوجهی در تولید این محصول بهدست آورد.
کشورهای هند، اسپانیا، چین و مراکش نیز در ردههای بعدی قرار دارند، اما میزان تولید آنها بهمراتب کمتر از ایران و افغانستان است.
چرا با وجود تولید بالا، صادرات ایران کمتر است؟
اگرچه ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران جهان است، اما بخش قابلتوجهی از زعفران تولیدی کشور به صورت فلهای صادر شده و توسط کشورهای دیگر از جمله اسپانیا بستهبندی و با برندهای خارجی وارد بازار جهانی میشود.
اسپانیا بهدلیل توانمندی بالا در فرآوری و بستهبندی، در صادرات جایگاه بالایی دارد؛ با وجود اینکه تولید آن محدود است.
وضعیت تولید زعفران در ایران
استانهای اصلی تولیدکننده زعفران در ایران به ترتیب میزان سطح زیرکشت و حجم تولید عبارتاند از:
- خراسان رضوی – بیشترین سطح زیرکشت و بیشترین میزان تولید
- خراسان جنوبی
- خراسان شمالی
- اصفهان
- یزد
- کرمان
علاوه بر این استانها، در مناطقی مانند البرز، همدان، قزوین، سمنان و خوزستان نیز کشت محدود زعفران انجام میشود، که مجموعاً حدود ۲ درصد از کل تولید کشور را تشکیل میدهند.
برای اموزش طریقه پرورش گلخانه ای زعفران را میتوانید در مقاله نوشته شده ما با عنوان مراحل کشت زعفران گلخانه ای مطالعه نمایید.
رتبهبندی کشورهای تولیدکننده زعفران در جهان
بر اساس دادههای منتشرشده توسط سازمانهای معتبر کشاورزی بینالمللی، از جمله سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و همچنین گزارشهای آماری مراکز تحقیقاتی فعال در حوزه تولید محصولات استراتژیک، فهرست تقریبی کشورهای تولیدکننده زعفران در جهان به ترتیب میزان تولید و جایگاه آنها در بازار جهانی به صورت زیر ارائه میشود:
- ایران
- افغانستان
- هند
- اسپانیا
- چین
- مراکش
- ایتالیا
- ترکیه
- یونان
- امارات متحده عربی (در بخش فرآوری)
- آمریکا (تولید محدود، مصرف بالا)
- ازبکستان
- پاکستان
- مصر
- آذربایجان
- پرتغال
- فرانسه
- سوئیس
تولید کشورهای ردههای پایین بسیار محدود بوده و معمولاً جنبه محلی یا آزمایشگاهی دارد.
اگر میخواهید درباره ارتباط زعفران و تپش قلب بیشتر بدانید به مقاله نوشته شده توسط زعفران توکلی مراجعه نمایید.
تولید در برابر صادرات؛ تفاوتی مهم
در بررسی جایگاه کشورها در حوزه زعفران، لازم است دو شاخص مهم از یکدیگر تفکیک شوند:
- تولیدکنندگان بزرگ: کشورهایی مانند ایران و افغانستان که بیشترین میزان زعفران جهان را تولید میکنند.
- صادرکنندگان بزرگ: کشورهایی نظیر اسپانیا که با وجود تولید محدود، بهدلیل توانمندی بالا در بستهبندی، فرآوری، استانداردسازی و بازاریابی بینالمللی، سهم قابلتوجهی از صادرات جهانی زعفران را در اختیار دارند.
همین تفاوت میان “تولید” و “صادرات” موجب میشود برخی تصور کنند اسپانیا یکی از بزرگترین تولیدکنندگان جهان است؛ در حالی که بخش قابلتوجهی از زعفرانی که به نام اسپانیا صادر میشود، در واقع از ایران خریداری و پس از فرآوری و بستهبندی مجدد، با برند اسپانیایی به بازارهای جهانی عرضه میشود.
برای اطلاع از قیمت انواع زعفران میتوانید به لینک خرید و قیمت زعفران مراجعه و سفارش خود را ثبت نمایید و از اصل بودن و طعم و عطر زعفران توکلی لذت ببرید.
سخن پایانی
ایران با اختلاف زیاد، مقام نخست تولید زعفران در جهان را در اختیار دارد و بخش قابلتوجهی از نیاز بازار جهانی را تأمین میکند. پس از ایران، افغانستان بهعنوان دومین تولیدکننده قرار دارد و هند، اسپانیا و چین در جایگاههای بعدی دیده میشوند. با وجود این برتری قاطع در تولید، ایران هنوز میتواند در زمینه بستهبندی، ارزشافزوده، برندینگ و مدیریت صادرات جایگاه بسیار بهتری کسب کند. این در حالی است که برخی کشورها بهخصوص اسپانیا با تمرکز بر فرآوری، بستهبندی و بازصادرات توانستهاند سهم قابلتوجهی از بازار صادراتی را از آنِ خود کنند. تقویت ساختار صادرات، استانداردسازی و برندینگ میتواند ایران را در کنار تولید، در حوزه صادرات ارزشمند و محصولات نهایی نیز به قدرتی بزرگ تبدیل کند.
سوالات رایج شما
رتبه اول زعفران در جهان برای کجاست؟
کشور ایران به عنوان بزرگترین تولید کننده زعفران جهان شناخته می شود.
بزرگترین تولید کننده زعفران در جهان کدام کشور است؟ کدام کشور جایگاه اول را در تولید زعفران دارد؟
رتبه ایران در تولید زعفران اول است، رتبه دوم تولید زعفران کدام کشور است؟ کشور چین، امریکا و اسپانیا ، بزرگترین صادر کننده زعفران دنیا هستند.
کشورهای تولید کننده زعفران در جهان کدامند؟
کشور های تولید کننده زعفران عبارتند از : ایران، چین، اسپانیا، افغانستان، هند، ایتالیا، آمریکا و ترکیه و … هستند.
